Naast het met bloed doordrenkte landschap van religieuze conflicten is er de ervaring van innerlijke vrede en troost die elke godsdienst belooft, geen enkele meer dan het boeddhisme, schrijft Michael Parenti.

In schril contrast met de onverdraagzame wreedheid van andere godsdiensten is het boeddhisme noch fanatiek noch dogmatisch – zo zeggen zijn aanhangers. Voor velen van hen is het boeddhisme minder een theologie en meer een meditatieve en onderzoekende discipline, bedoeld om innerlijke harmonie en verlichting te bevorderen en ons de weg te wijzen naar een juist leven. Over het algemeen is de spirituele focus niet alleen op zichzelf gericht, maar ook op het welzijn van anderen. Men probeert egoïstische bezigheden opzij te zetten en een dieper begrip te krijgen van zijn verbondenheid met alle mensen en dingen. “Sociaal geëngageerd boeddhisme” probeert individuele bevrijding te combineren met verantwoordelijke sociale actie om een verlichte samenleving op te bouwen.

Een blik op de geschiedenis leert echter dat niet alle vele en zeer uiteenlopende vormen van boeddhisme vrij zijn geweest van leerstellig fanatisme, noch vrij van de gewelddadige en uitbuitende bezigheden die zo kenmerkend zijn voor andere godsdiensten. In Sri Lanka is er een legendarische en bijna heilige opgetekende geschiedenis over de triomfantelijke veldslagen die door boeddhistische koningen van weleer werden gevoerd. In de twintigste eeuw raakten boeddhisten in Thailand, Birma, Korea, Japan, India en elders slaags met elkaar en met niet-boeddhisten. In Sri Lanka hebben gewapende gevechten tussen boeddhistische Singalezen en hindoeïstische Tamils aan beide zijden vele levens gekost. In 1998 stelde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken een lijst op van dertig van de meest gewelddadige en gevaarlijke extremistische groeperingen ter wereld. Meer dan de helft van hen waren religieus, met name moslims, joden en boeddhisten. [1]

In Zuid-Korea vochten in 1998 duizenden monniken van de boeddhistische orde Chogye met elkaar met vuisten, stenen, brandbommen en knuppels, in veldslagen die weken duurden. Ze streden om de controle over de orde, de grootste in Zuid-Korea, met een jaarlijks budget van 9,2 miljoen dollar, miljoenen dollars aan bezittingen en het voorrecht om 1700 monniken in verschillende functies te benoemen. De vechtpartijen brachten schade toe aan de belangrijkste boeddhistische heiligdommen en tientallen monniken raakten gewond, sommige ernstig. Het Koreaanse publiek leek beide partijen te minachten en had het gevoel dat, ongeacht welke partij de macht overnam, “zij de donaties van de gelovigen zouden gebruiken voor luxe huizen en dure auto’s.” [2]

Zoals bij elke godsdienst worden ruzies tussen of binnen boeddhistische sekten vaak aangewakkerd door de materiële corruptie en de persoonlijke tekortkomingen van de leiders. Zo ontstond in Nagano, Japan, bij Zenkoji, het prestigieuze tempelcomplex dat al meer dan 1400 jaar boeddhistische sekten herbergt, “een onaangename strijd” tussen Komatsu, de opperpriester, en de Tacchu, een groep tempels die nominaal onder de opperpriester ressorteert. De Tacchu monniken beschuldigden Komatsu van het verkopen van geschriften en tekeningen onder de naam van de tempel voor eigen gewin. Zij waren ook ontzet over de frequentie waarmee hij in het gezelschap van vrouwen werd gezien. Komatsu probeerde op zijn beurt monniken die kritisch waren over zijn leiderschap te isoleren en te straffen. Het conflict duurde zo’n vijf jaar en kwam ook voor de rechter. [3]

Maar hoe zit het met het Tibetaans boeddhisme? Is het geen uitzondering op dit soort twisten ? En hoe zit het met de maatschappij die het heeft helpen creëren ? Veel boeddhisten beweren dat het oude Tibet, vóór de Chinese onderdrukking in 1959, een spiritueel georiënteerd koninkrijk was, vrij van de egoïstische levensstijlen, het lege materialisme en de corrumperende ondeugden die de moderne geïndustrialiseerde samenleving teisteren. Westerse nieuwsmedia, reisboeken, romans en Hollywoodfilms hebben de Tibetaanse theocratie afgeschilderd als een waar Shangri-La. De Dalai Lama zelf verklaarde dat “de doordringende invloed van het boeddhisme” in Tibet, “temidden van de wijde open ruimten van een ongerepte omgeving resulteerde in een samenleving gewijd aan vrede en harmonie. We genoten van vrijheid en tevredenheid.” [4]

Een lezing van de geschiedenis van Tibet geeft een iets ander beeld. “Religieuze conflicten waren aan de orde van de dag in het oude Tibet,” schrijft een westerse boeddhistische beoefenaar. “De geschiedenis logenstraft het Shangri-La beeld van Tibetaanse lama’s en hun volgelingen die in wederzijdse verdraagzaamheid en geweldloze welwillendheid samenleefden. De situatie was inderdaad heel anders. Het oude Tibet leek veel meer op Europa tijdens de godsdienstoorlogen van de Contrareformatie.” [5] In de dertiende eeuw benoemde Keizer Kublai Khan de eerste Groot-Lama, die over alle andere lama’s zou presideren zoals een paus over zijn bisschoppen. Enkele eeuwen later zond de Keizer van China een leger naar Tibet om de Groot-Lama te steunen, een ambitieuze 25-jarige man, die zichzelf toen de titel van Dalai (Oceaan) Lama gaf, heerser over geheel Tibet.

Zijn twee vorige lama-“incarnaties” werden toen met terugwerkende kracht erkend als zijn voorgangers, waardoor de 1ste Dalai Lama veranderde in de 3de Dalai Lama. Deze 1ste (of 3de) Dalai Lama nam kloosters in beslag die niet tot zijn sekte behoorden, en zou boeddhistische geschriften hebben vernietigd die in strijd waren met zijn aanspraak op goddelijkheid. De Dalai Lama die hem opvolgde, leefde een sybaritisch leven, genoot van vele maîtresses, feestte met vrienden, en gedroeg zich op andere manieren die niet passend werden geacht voor een vleesgeworden godheid. Voor deze overtredingen werd hij door zijn priesters vermoord. Binnen 170 jaar werden, ondanks hun erkende goddelijke status, vijf Dalai Lama’s door hun hogepriesters of andere hovelingen vermoord. [6]

Honderden jaren lang waren concurrerende Tibetaanse boeddhistische sekten verwikkeld in bitter gewelddadige botsingen en standrechtelijke executies. In 1660 werd de 5e dalai lama geconfronteerd met een opstand in de provincie Tsang, het bolwerk van de rivaliserende Kagyu-sekte met haar hoge lama, bekend als de Karmapa. De 5de Dalai Lama riep op tot harde vergelding tegen de rebellen en gaf het Mongoolse leger de opdracht om de mannelijke en vrouwelijke stammen uit te roeien en ook de nakomelingen “als eieren die tegen rotsen worden geslagen… Kortom, vernietig alle sporen van hen, zelfs hun namen.” (Curren, p. 50)

In 1792 werden veel Kagyu-kloosters in beslag genomen en hun monniken werden onder dwang bekeerd tot de Gelug-sekte (het kerkgenootschap van de Dalai Lama). De Gelug-school, ook bekend als de “Geelhoeden”, toonde weinig tolerantie of bereidheid om hun leer te vermengen met die van andere boeddhistische sekten. In de woorden van een van hun traditionele gebeden:

Lof aan u, gewelddadige god van de gele hoed leer

die grote wezens, hoge ambtenaren en gewone mensen

die de Gelug leer verontreinigen en corrumperen.

reduceert tot stofdeeltjes[7]

Een achttiende-eeuwse memoires van een Tibetaanse generaal beschrijft een sektarische strijd onder boeddhisten die even wreed en bloederig is als welk religieus conflict ook zou kunnen zijn. [8] Deze grimmige geschiedenis blijft grotendeels onbesproken door de hedendaagse volgelingen van het Tibetaans boeddhisme in het Westen.


Religies hebben niet alleen een nauwe relatie gehad met geweld, maar ook met economische uitbuiting. Sterker nog, het is vaak de economische uitbuiting die het geweld noodzakelijk maakt. Dat was het geval met de Tibetaanse theocratie. Tot 1959, toen de Dalai Lama voor het laatst president was van Tibet, was het grootste deel van de landbouwgrond nog georganiseerd in herenboerderijen die door lijfeigenen werden bewerkt. Deze landgoederen waren eigendom van twee sociale groepen: de rijke seculiere landheren en de rijke theocratische lama’s. Zelfs een schrijver die sympathiseert met de oude orde geeft toe dat “een groot deel van het onroerend goed toebehoorde aan de kloosters, en de meesten van hen vergaarden grote rijkdommen”. Veel van de rijkdom werd vergaard “door actieve deelname in handel, commercie, en het uitlenen van geld.” (Karan, p. 64)

Het Drepung klooster was een van de grootste landeigenaren ter wereld, met zijn 185 landhuizen, 25.000 horigen, 300 grote weiden, en 16.000 herders. De rijkdom van de kloosters berustte in de handen van een klein aantal hooggeplaatste lama’s. De meeste gewone monniken leefden bescheiden en hadden geen directe toegang tot grote rijkdom. De Dalai Lama zelf “leefde rijkelijk in het 1000 kamers tellende, 14 verdiepingen tellende Potala Paleis.” [9]

Ook seculiere leiders hadden het goed. Een opmerkelijk voorbeeld was de opperbevelhebber van het Tibetaanse leger, een lid van het lekenkabinet van de Dalai Lama, die 4.000 vierkante kilometer land en 3.500 horigen bezat. (Gelders, p. 62, p. 174) Het oude Tibet is door sommige westerse bewonderaars verkeerd voorgesteld als “een natie die geen politiemacht nodig had omdat haar bevolking vrijwillig de wetten van het karma naleefde”. (Sceptisch beschreven in Lopez, blz. 9) In feite had het een beroepsleger, zij het een klein leger, dat hoofdzakelijk diende als gendarmerie voor de landheren om de orde te bewaren, hun eigendommen te beschermen en op weggelopen horigen te jagen.

Regelmatig werden jonge Tibetaanse jongens bij hun boerenfamilies weggehaald en naar de kloosters gebracht om tot monnik te worden opgeleid. Eenmaal daar, werden ze voor het leven gebonden. Tashì-Tsering, een monnik, vertelt dat het gebruikelijk was dat boerenkinderen in de kloosters seksueel werden mishandeld. Hijzelf was slachtoffer van herhaalde verkrachtingen, vanaf zijn negende jaar. [10] De kloosters ronselden ook kinderen voor levenslange dienstbaarheid als huisbedienden, dansers en soldaten.

In het oude Tibet waren er kleine aantallen boeren die als een soort vrije boerenstand in hun levensonderhoud voorzagen, en misschien nog eens 10.000 mensen die de “middenklasse” vormden van kooplieden, winkeliers en kleine handelaren. Duizenden anderen waren bedelaars. Er waren ook slaven, meestal huisbedienden, die niets bezaten. Hun nakomelingen werden in slavernij geboren. (Gelders, p. 110) De meerderheid van de plattelandsbevolking bestond uit lijfeigenen. De lijfeigenen werden niet beter behandeld dan slaven en hadden geen onderwijs of medische zorg. Zij moesten levenslang het land van de heer – of van het klooster – bewerken zonder betaling, de huizen van de heer repareren, zijn gewassen vervoeren en zijn brandhout verzamelen. Van hen werd ook verwacht dat zij op verzoek dieren en vervoer leverden. (Goldstein 1989, p. 5) Hun meesters vertelden hen welke gewassen ze moesten verbouwen en welke dieren ze moesten houden. Ze konden niet trouwen zonder de toestemming van hun heer of lama. En ze konden gemakkelijk van hun familie gescheiden worden als hun eigenaars hen verhuurden om op een afgelegen plaats te werken. (Strong, p. 15, p. 19-21, p. 24)

Net als in een systeem van vrije arbeid en in tegenstelling tot slavernij, hadden de opperheren geen verantwoordelijkheid voor het onderhoud van de horige en geen rechtstreeks belang bij zijn of haar voortbestaan als kostbaar stuk bezit. De horigen moesten zichzelf onderhouden. Maar net als in een slavensysteem waren zij gebonden aan hun meesters, waardoor zij een vaste en permanente beroepsbevolking hadden die zich niet kon organiseren, niet kon staken en niet vrij kon vertrekken zoals de arbeiders in een marktcontext. De overheersers hadden het beste van twee werelden.

Een 22-jarige vrouw, zelf een weggelopen horige, rapporteert: “Mooie horige meisjes werden gewoonlijk door de eigenaar als huisbedienden genomen en gebruikt zoals hij dat wilde”; zij “waren gewoon slaven zonder rechten”. (Strong, p. 25) horigen hadden toestemming nodig om ergens heen te gaan. Landeigenaren hadden de wettelijke bevoegdheid om degenen die probeerden te vluchten gevangen te nemen. Een 24-jarige wegloper verwelkomde de Chinese interventie als een “bevrijding”. Hij getuigde dat hij onder lijfeigenschap onophoudelijk zwoegde, honger leed en het koud had. Na zijn derde mislukte ontsnapping werd hij door de mannen van de landheer genadeloos afgeranseld tot het bloed uit zijn neus en mond stroomde. Daarna goten ze alcohol en bijtende soda op zijn wonden om de pijn te verhogen, beweerde hij. (Strong, p. 31)

De horigen werden belast bij het trouwen, belast bij de geboorte van elk kind en bij elk sterfgeval in het gezin. Zij werden belast voor het planten van een boom op hun erf en voor het houden van dieren. Zij werden belast voor religieuze feesten en voor dansen en trommelen in het openbaar, voor gevangenschap en bij vrijlating. Wie geen werk vond, werd belast omdat hij werkloos was, en als hij naar een ander dorp reisde om werk te zoeken, betaalde hij een doorgangsbelasting. Als mensen niet konden betalen, leenden de kloosters hen geld tegen 20 tot 50 procent rente. Sommige schulden werden doorgegeven van vader op zoon op kleinzoon. Schuldenaren die niet aan hun verplichtingen konden voldoen, riskeerden in de slavernij te worden gebracht. (Gelders, pp. 175-176; Strong, pp. 25-26)

De religieuze leer van de theocratie ondersteunde de klassenorde. De armen en bedroefden werd geleerd dat zij hun problemen over zichzelf hadden afgeroepen door hun slechte gedrag in vorige levens. Daarom moesten zij de ellende van hun huidige bestaan accepteren als een karmische boetedoening en in afwachting dat hun lot in hun volgende leven zou verbeteren. De rijken en machtigen beschouwden hun geluk als een beloning voor, en een tastbaar bewijs van, deugdzaamheid in vorige en huidige levens.


De Tibetaanse lijfeigenen waren iets meer dan bijgelovige slachtoffers, blind voor hun eigen onderdrukking. Zoals we hebben gezien, liepen sommigen weg; anderen verzetten zich openlijk, soms met vreselijke gevolgen. In het feodale Tibet waren marteling en verminking – met inbegrip van het uitsteken van ogen, het uittrekken van tongen, hamstringing en amputatie – de favoriete straffen voor dieven en weggelopen of zich verzettende horigen. Op hun reis door Tibet in de jaren zestig interviewden Stuart en Roma Gelder een voormalige horige, Tsereh Wang Tuei, die twee schapen van een klooster had gestolen. Hiervoor werden zijn beide ogen uitgestoken en werd zijn hand onnodig verminkt. Hij verklaart dat hij niet langer boeddhist is: “Toen een heilige lama zei dat ze me blind moesten maken, dacht ik dat er niets goeds in godsdienst was.” (Gelders, p. 113) Omdat het tegen de boeddhistische leer was om mensenlevens te nemen, werden sommige overtreders zwaar gegeseld en vervolgens “aan God overgelaten” om in de ijskoude nacht te sterven. “De parallellen tussen Tibet en het middeleeuwse Europa zijn treffend,” concludeert Tom Grunfeld in zijn boek over Tibet. (Grunfeld, p. 9, pp. 7-33; Greene, pp. 241-249; Goldstein 1989, pp. 3-5; Lopez, N/A)

In 1959 bezocht Anna Louise Strong een tentoonstelling van martelwerktuigen die door de Tibetaanse overheersers waren gebruikt. Er waren handboeien in alle maten, ook kleine voor kinderen, en instrumenten voor het afsnijden van neuzen en oren, het uitsteken van ogen, het afbreken van handen en het vastbinden van benen. Er waren brandmerken, zwepen, en speciale instrumenten voor het verwijderen van de ingewanden. Op de tentoonstelling waren foto’s en getuigenissen te zien van slachtoffers die blind of kreupel waren geworden of amputaties hadden ondergaan wegens diefstal. Zo was er de herder wiens meester hem een terugbetaling in yuan en tarwe verschuldigd was, maar weigerde te betalen. Daarom nam hij een koe van zijn meester; zijn handen werden hem daarvoor afgehakt. Bij een andere herder, die zich ertegen verzette dat zijn vrouw hem door zijn heer werd afgenomen, werden zijn handen afgehakt. Er waren afbeeldingen van communistische activisten bij wie de neuzen en bovenlippen waren afgesneden, en een vrouw die was verkracht en toen haar neus was afgesneden. (Strong, pp. 91-96)

Eerdere bezoekers aan Tibet gaven commentaar op het theocratische despotisme. In 1895 schreef een Engelsman, Dr. A. L. Waddell, dat de bevolking gebukt ging onder de “ondraaglijke tirannie van monniken” en het duivelse bijgeloof dat zij in het leven hadden geroepen om het volk te terroriseren. In 1904 beschreef Perceval Landon de heerschappij van de Dalai Lama als “een motor van onderdrukking”. Rond die tijd merkte een andere Engelse reiziger, kapitein W.F.T. O’Connor, op dat “de grootgrondbezitters en de priesters… elk in hun eigen heerschappij een despotische macht uitoefenen waartegen geen beroep mogelijk is,” terwijl het volk “onderdrukt wordt door de meest monsterlijke groei van monnikendom en priesterambacht.” Tibetaanse heersers “verzonnen vernederende legenden en stimuleerden een geest van bijgeloof” onder het gewone volk. In 1937 schreef een andere bezoeker, Spencer Chapman: “De lamaïstische monnik besteedt zijn tijd niet aan het dienen of onderwijzen van het volk. […] De bedelaar langs de weg is niets voor de monnik. Kennis is het angstvallig bewaakte prerogatief van de kloosters en wordt gebruikt om hun invloed en rijkdom te vergroten.” (Gelders, p. 123-125) Hoe graag we het ook anders zouden willen, het feodale theocratische Tibet stond ver af van het geromantiseerde Shangri-La dat zo enthousiast werd aangewakkerd door de westerse bekeerlingen van het boeddhisme.

Secularisatie vs. spiritualiteit

Wat gebeurde er met Tibet nadat de Chinese communisten het land in 1951 binnentrokken? Het verdrag van dat jaar voorzag in schijnbaar zelfbestuur onder het bewind van de Dalai Lama, maar gaf China militaire controle en het exclusieve recht om buitenlandse betrekkingen te onderhouden. De Chinezen kregen ook een directe rol in het binnenlands bestuur “om sociale hervormingen te bevorderen.” Een van de eerste veranderingen die zij teweegbrachten was het verlagen van de woekerrentes en het bouwen van een aantal ziekenhuizen en wegen. In het begin gingen zij langzaam te werk en vertrouwden vooral op overreding in een poging om de wederopbouw te bewerkstelligen. Er werden geen aristocratische of kloosterlijke bezittingen geconfisqueerd, en de feodale heren bleven heersen over hun erfelijk gebonden boeren. “In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht in het Westen,” beweert een waarnemer, “zorgden de Chinezen ervoor respect te tonen voor de Tibetaanse cultuur en religie.” (Goldstein 1995, p. 52)

Door de eeuwen heen hadden de Tibetaanse heren en lama’s Chinezen zien komen en gaan, en zij hadden goede relaties met Generalissimo Chiang Kaishek en zijn reactionaire Kuomintang-regering in China. (Harrer, p. 29) De goedkeuring van de Kuomintang-regering was nodig om de keuze van de Dalai Lama en de Panchen Lama te bekrachtigen. Toen de huidige 14de Dalai Lama voor het eerst in Lhasa werd geïnstalleerd, was dat met een gewapend escorte van Chinese troepen en een aanwezige Chinese minister, volgens een eeuwenoude traditie. Wat de Tibetaanse heren en lama’s in het begin van de jaren 1950 verontrustte, was dat deze laatste Chinezen communisten waren. Zij vreesden dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn voordat de communisten hun collectivistische egalitaire plannen aan Tibet zouden opleggen.

De kwestie kwam in 1956-57 in een stroomversnelling, toen gewapende Tibetaanse bendes konvooien van het Chinese Volksbevrijdingsleger in een hinderlaag lokten. De opstand kreeg uitgebreide hulp van de U.S. Central Intelligence Agency (CIA), waaronder militaire training, steunkampen in Nepal, en talrijke luchtbruggen. [11] [12] Intussen maakte in de Verenigde Staten de American Society for a Free Asia, een door de CIA gefinancierde dekmantel, de zaak van het Tibetaans verzet energiek bekend, waarbij de oudste broer van de Dalai Lama, Thubtan Norbu, een actieve rol speelde in die organisatie. De op één na oudste broer van de Dalai Lama, Gyalo Thondup, zette al in 1951 een inlichtingendienst op met de CIA. Later bouwde hij deze op tot een door de CIA opgeleide guerrilla-eenheid, waarvan de rekruten met parachutes naar Tibet terugvlogen. [13]

Veel Tibetaanse commando’s en agenten die de CIA in het land dropte waren stamhoofden van aristocratische clans of de zonen van stamhoofden. Van 90% van hen werd nooit meer iets vernomen, volgens een rapport van de CIA zelf, wat betekent dat zij hoogstwaarschijnlijk gevangen genomen en gedood werden. [12] “Veel lama’s en leken van de elite en een groot deel van het Tibetaanse leger sloten zich aan bij de opstand, maar het grootste deel van de bevolking deed dat niet, waardoor de mislukking verzekerd was,” schrijft Hugh Deane. [14] In hun boek over Tibet komen Ginsburg en Mathos tot een soortgelijke conclusie: “Voor zover kan worden nagegaan, heeft het overgrote deel van het gewone volk van Lhasa en van het aangrenzende platteland niet deelgenomen aan de strijd tegen de Chinezen, zowel toen die begon als toen die vorderde.” [15] Uiteindelijk brokkelde het verzet af.


Welke misstanden en nieuwe onderdrukkingen de Chinezen na 1959 ook hebben ingevoerd, zij hebben wel de slavernij en het Tibetaanse lijfeigenschapssysteem van onbetaalde arbeid afgeschaft. Zij schaften de vele verpletterende belastingen af, startten werkprojecten, en verminderden de werkloosheid en de bedelstaf sterk. Zij richtten seculiere scholen op en doorbraken daarmee het onderwijsmonopolie van de kloosters. En zij legden stromend water en elektrische systemen aan in Lhasa. (Greene, p. 248; Grunfeld, n.v.t.)

Heinrich Harrer schreef een bestseller over zijn ervaringen in Tibet die werd verfilmd in Hollywood. Hij rapporteerde dat de Tibetanen die zich tegen de Chinezen verzetten “overwegend edelen, half-edelen en lama’s waren; zij werden gestraft door hen te dwingen de laagste taken uit te voeren, zoals het werken aan wegen en bruggen. Ze werden verder vernederd doordat ze de stad moesten opruimen voordat de toeristen kwamen.” Zij moesten ook leven in een kamp dat oorspronkelijk was gereserveerd voor bedelaars en landlopers – dit alles beschouwt Harrer als een duidelijk bewijs van de vreselijke aard van de Chinese bezetting. (Harrer, p. 54)

In 1961 onteigende de Chinese bezettingsautoriteiten de landerijen die eigendom waren van heren en lama’s. Zij verdeelden vele duizenden hectaren onder pachters en landloze boeren en reorganiseerden hen in honderden communes. De kuddes die ooit in het bezit van de adel waren geweest, werden overgedragen aan collectieven van arme herders. Verbeteringen werden aangebracht in het fokken van vee, en nieuwe variëteiten van groenten en nieuwe tarwe- en gerstvariëteiten werden geïntroduceerd, samen met verbeteringen in de irrigatie, wat naar verluidt allemaal leidde tot een toename van de agrarische productie. (Karan, pp. 36-38, p. 41, pp. 57-58) [16]

Veel boeren bleven even religieus als altijd en gaven aalmoezen aan de geestelijkheid. Maar monniken die als kinderen waren ingelijfd bij de religieuze orden waren nu vrij om het kloosterleven af te zweren, en duizenden deden dat, vooral de jongere. De overgebleven geestelijken leefden van een bescheiden toelage van de overheid en van extra inkomsten uit het beoefenen van gebedsdiensten, huwelijken en begrafenissen. (Gelders, n.v.t.)

Zowel de Dalai Lama als zijn adviseur en jongste broer, Tendzin Choegyal, beweerden dat “meer dan 1,2 miljoen Tibetanen dood zijn als gevolg van de Chinese bezetting.” [17] De officiële volkstelling van 1953 – zes jaar voor de Chinese onderdrukking – registreerde de totale bevolking die in Tibet verbleef op 1.274.000. (Karan, pp. 52-53) Andere tellingen schatten de bevolking binnen Tibet op ongeveer twee miljoen. Als de Chinezen in het begin van de zestiger jaren 1,2 miljoen mensen hebben vermoord, dan zou bijna heel Tibet ontvolkt zijn en veranderd in een slagveld, bezaaid met dodenkampen en massagraven – waarvan we geen bewijs hebben. De dun verspreide Chinese strijdkrachten in Tibet zouden niet zoveel mensen hebben kunnen oppakken, opjagen en uitroeien, zelfs niet als zij al hun tijd aan niets anders hadden besteed.

De Chinese autoriteiten beweren dat zij een einde hebben gemaakt aan geselingen, verminkingen en amputaties als vorm van strafrechtelijke bestraffing. Zij zijn echter zelf door Tibetanen in ballingschap beschuldigd van gewelddaden. De autoriteiten geven toe dat zij “fouten” hebben gemaakt, met name tijdens de Culturele Revolutie van 1966-76 toen de vervolging van religieuze overtuigingen zowel in China als in Tibet een hoogtepunt bereikte. Na de opstand aan het eind van de jaren vijftig werden duizenden Tibetanen opgesloten. Tijdens de Grote Sprong Voorwaarts werden gedwongen collectivisatie en graanteelt opgelegd aan de Tibetaanse boerenbevolking, soms met desastreuze gevolgen voor de productie. Aan het eind van de jaren zeventig begon China de controles te versoepelen “en probeerde wat van de schade die in de voorgaande twee decennia was aangericht ongedaan te maken.” [18]

In 1980 begon de Chinese regering met hervormingen die naar verluidt bedoeld waren om Tibet een grotere mate van zelfbestuur en autonomie te geven. Tibetanen zouden voortaan privé-percelen mogen bebouwen, hun oogstoverschotten mogen verkopen, zelf mogen beslissen welke gewassen zij verbouwen, en yaks en schapen mogen houden. Communicatie met de buitenwereld werd weer toegestaan, en de grenscontroles werden versoepeld zodat sommige Tibetanen verbannen familieleden in India en Nepal konden bezoeken. (Goldstein 1995, blz. 47-48) In de jaren tachtig begonnen veel van de belangrijkste lama’s heen en weer te pendelen tussen China en de gemeenschappen in ballingschap in het buitenland, “herstelden hun kloosters in Tibet en hielpen het boeddhisme daar nieuw leven in te blazen.” (Curren, p. 8)

Vanaf 2007 werd het Tibetaans boeddhisme nog steeds op grote schaal beoefend en getolereerd door het officiële gezag. Religieuze pelgrimstochten en andere standaard vormen van eredienst waren toegestaan, maar binnen grenzen. Alle monniken en nonnen moesten een gelofte van trouw ondertekenen dat zij hun religieuze positie niet zouden gebruiken om afscheiding of dissidentie te bewerkstelligen. En het tonen van foto’s van de Dalai Lama werd illegaal verklaard. [19]

In de jaren ’90 begonnen de Han, de etnische groep die meer dan 95% van China’s immense bevolking uitmaakt, in aanzienlijke aantallen naar Tibet te trekken. In de straten van Lhasa en Shigatse zijn de tekenen van Han kolonisatie duidelijk zichtbaar. Chinezen runnen de fabrieken en veel van de winkels en verkoopstalletjes. Hoge kantoorgebouwen en grote winkelcentra zijn gebouwd met geld dat beter had kunnen worden besteed aan waterzuiveringsinstallaties en huisvesting. Chinese kaderleden in Tibet zien hun Tibetaanse buren maar al te vaak als achterlijk en lui, die behoefte hebben aan economische ontwikkeling en “patriottische opvoeding”. In de jaren negentig werden Tibetaanse regeringsmedewerkers die verdacht werden van nationalistische sympathieën uit hun functie gezuiverd en werden er opnieuw campagnes op touw gezet om de Dalai Lama in diskrediet te brengen. Individuele Tibetanen werden naar verluidt gearresteerd, gevangen gezet en gedwongen tewerkgesteld wegens separatistische activiteiten en het plegen van “politieke subversie”. Sommigen werden vastgehouden in administratieve hechtenis zonder voldoende voedsel, water en dekens, en werden bedreigd, geslagen en anderszins mishandeld. [20]

De Tibetaanse geschiedenis, cultuur en zeker ook religie worden op scholen geminacht. Het lesmateriaal, hoewel vertaald in het Tibetaans, richt zich voornamelijk op de Chinese geschiedenis en cultuur. De Chinese voorschriften voor gezinsplanning staan een maximum van drie kinderen toe voor Tibetaanse gezinnen. (Er is slechts een één-kind-grens voor Han-gezinnen in heel China, en een twee-kind-grens voor Han-gezinnen op het platteland waarvan het eerste kind een meisje is). Als een Tibetaans echtpaar het maximum van drie kinderen overschrijdt, kunnen de overtollige kinderen geen recht hebben op gesubsidieerde dagopvang, gezondheidszorg, huisvesting en onderwijs. Deze sancties worden onregelmatig toegepast en verschillen per district. [20] Geen van deze voorzieningen voor kinderen was vóór de Chinese overname beschikbaar voor de Tibetanen.


Voor de rijke lama’s en wereldlijke heren was de communistische interventie een regelrechte ramp. De meesten van hen vluchtten naar het buitenland, evenals de Dalai Lama zelf, die bij zijn vlucht werd geholpen door de CIA. Sommigen ontdekten tot hun afgrijzen dat ze moesten werken voor hun levensonderhoud. Velen ontsnapten echter aan dat lot. Gedurende de jaren zestig heeft de Tibetaanse gemeenschap in ballingschap in het geheim 1,7 miljoen dollar per jaar van de CIA ontvangen, volgens documenten die in 1998 door het State Department zijn vrijgegeven. Toen dit feit eenmaal in de publiciteit kwam, gaf de organisatie van de Dalai Lama zelf in een verklaring toe dat zij in de jaren zestig miljoenen dollars van de CIA had ontvangen om gewapende troepen ballingen naar Tibet te sturen om de maoïstische revolutie te ondermijnen. De jaarlijkse betaling van de Dalai Lama door de CIA bedroeg 186.000 dollar. Ook de Indiase inlichtingendienst financierde zowel hem als andere Tibetaanse ballingen. Hij heeft geweigerd te zeggen of hij of zijn broers voor de CIA hebben gewerkt. Het agentschap heeft ook geweigerd commentaar te geven. [21]

Ook in de 21e eeuw heeft het Amerikaanse Congres via de National Endowment for Democracy en andere kanalen die een meer respectabel geluid laten horen dan de CIA, jaarlijks 2 miljoen dollar uitgetrokken voor Tibetanen in India, en nog eens miljoenen voor “democratische activiteiten” binnen de Tibetaanse gemeenschap in ballingschap. Naast deze fondsen ontving de Dalai Lama geld van financier George Soros. [22]

Wat de banden van de Dalai Lama met de CIA en verschillende reactionairen ook mogen zijn, hij heeft wel vaak gesproken over vrede, liefde en geweldloosheid. Hijzelf kan echt niet verantwoordelijk worden gesteld voor de misstanden van het oude Tibetaanse regime, aangezien hij pas 25 jaar oud was toen hij in ballingschap vluchtte. In een interview uit 1994 verklaarde hij voorstander te zijn van de bouw van scholen en wegen in zijn land. Hij zei dat de corvée (gedwongen onbetaalde horige arbeid) en bepaalde belastingen die aan de boeren werden opgelegd “zeer slecht” waren. En hij had een hekel aan de manier waarop mensen werden opgezadeld met oude schulden die soms van generatie op generatie werden doorgegeven. (Goldstein 1995, N/A) Gedurende de halve eeuw dat hij in de westerse wereld leefde, had hij begrippen als mensenrechten en godsdienstvrijheid omarmd, ideeën die in het oude Tibet grotendeels onbekend waren. Hij stelde zelfs democratie voor Tibet voor, met een geschreven grondwet en een vertegenwoordigende vergadering. [17]

In 1996 gaf de Dalai Lama een verklaring uit die een verontrustend effect moet hebben gehad op de gemeenschap in ballingschap. De verklaring luidde als volgt: “Marxisme is gebaseerd op morele principes, terwijl kapitalisme zich alleen bezig houdt met winst en winstgevendheid. Het marxisme bevordert “het rechtvaardig gebruik van de produktiemiddelen” en bekommert zich om “het lot van de arbeidersklasse” en “de slachtoffers van … uitbuiting”. Om die redenen spreekt het systeem mij aan, en … ik beschouw mijzelf als half marxist, half boeddhist.” [23]

Maar hij zond ook een geruststellende boodschap aan “zij die in overvloed leven”: “Het is goed rijk te zijn… Dat zijn de vruchten van verdienstelijke daden, het bewijs dat zij in het verleden vrijgevig zijn geweest.” En aan de armen geeft hij deze vermaning: “Er is geen goede reden om verbitterd te worden en in opstand te komen tegen hen die bezit en fortuin hebben… Het is beter om een positieve houding te ontwikkelen.” [24]

In 2005 ondertekende de Dalai Lama samen met tien andere Nobelprijswinnaars een wijdverspreide verklaring ter ondersteuning van het “onvervreemdbare en fundamentele mensenrecht” van werkende mensen over de hele wereld om vakbonden op te richten om hun belangen te beschermen, in overeenstemming met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties. In veel landen “wordt dit fundamentele recht slecht beschermd en in sommige is het expliciet verboden of wordt het op brute wijze onderdrukt”, zo luidde de verklaring. Birma, China, Colombia, Bosnië en enkele andere landen werden als de ergste overtreders genoemd. Zelfs de Verenigde Staten “slagen er niet in de rechten van werknemers om vakbonden op te richten en collectief te onderhandelen adequaat te beschermen. Miljoenen Amerikaanse arbeiders ontberen elke wettelijke bescherming om vakbonden op te richten…” [25]

De Dalai Lama gaf ook zijn volledige steun aan het wegnemen van de ingewortelde traditionele obstakels die Tibetaanse nonnen ervan weerhouden onderwijs te volgen. Toen zij in ballingschap aankwamen, konden maar weinig nonnen lezen of schrijven. In Tibet waren hun activiteiten gewijd aan dagvullende periodes van gebed en gezangen. Maar in Noord-India begonnen zij nu boeddhistische filosofie te lezen en zich bezig te houden met theologische studie en debat, activiteiten die in het oude Tibet alleen openstonden voor monniken. [26]

In november 2005 sprak de Dalai Lama aan de Universiteit van Stanford over “Het hart van geweldloosheid”, maar hij hield zich verre van een algemene veroordeling van alle geweld. Gewelddadige acties die worden ondernomen om toekomstig lijden te verminderen moeten niet worden veroordeeld, zei hij, waarbij hij de Tweede Wereldoorlog aanhaalde als voorbeeld van een waardige poging om de democratie te beschermen. Hoe zit het met de vier jaar van bloedvergieten en massavernietiging in Irak, een oorlog die door het grootste deel van de wereld – zelfs door een conservatieve paus – is veroordeeld als een flagrante schending van het internationaal recht en een misdaad tegen de menselijkheid? De Dalai Lama was onbeslist: “De oorlog in Irak – het is te vroeg om te zeggen, goed of fout.” [27] Eerder had hij zijn steun uitgesproken voor de militaire interventie van de VS tegen Joegoslavië en later ook voor de militaire interventie van de VS in Afghanistan. [28] [29] [30]

Exit feodale theocratie

Zoals de Shangri-La mythe het wil, leefde het volk in het oude Tibet in een tevreden en rustige symbiose met hun monastieke en wereldlijke heren. Rijke lama’s en arme monniken, rijke landheren en verarmde horigen waren allen met elkaar verbonden, wederzijds onderhoudend door de troostende balsem van een diep spirituele en vredelievende cultuur.

Gezien in al zijn grimmige realiteiten bevestigt het oude Tibet het standpunt dat ik in een eerder boek heb verwoord, namelijk dat cultuur allesbehalve neutraal is. Cultuur kan fungeren als een legitimatie voor een groot aantal ernstige onrechtvaardigheden, waarvan een bevoorrecht deel van de maatschappij profiteert ten koste van de rest. [31] In het theocratische feodale Tibet manipuleerden de heersende belangen de traditionele cultuur om hun eigen rijkdom en macht te versterken. De theocratie stelde opstandige gedachten en daden gelijk met satanische invloed. Zij propageerde de algemene veronderstelling dat de landheer superieur was en de boer onwaardig. De rijken werden voorgesteld als verdieners van hun goede leven, en de armen als verdieners van hun armzalige bestaan, dit alles gecodificeerd in leringen over het karmische residu van deugd en ondeugd, opgestapeld uit vorige levens, voorgesteld als deel van de wil van God.

Waren de meer welgestelde lama’s slechts hypocrieten die het ene predikten en in het geheim het andere geloofden? Waarschijnlijker is dat zij oprecht gehecht waren aan het geloof dat voor hen zulke goede resultaten opleverde. Dat hun theologie hun materiële voorrechten zo perfect ondersteunde, versterkte alleen maar de oprechtheid waarmee ze werd omarmd.

Men zou kunnen zeggen dat wij, bewoners van de moderne seculiere wereld, de vergelijkingen van geluk en pijn, tevredenheid en gewoonte, die meer van oudsher spirituele samenlevingen kenmerken, niet kunnen bevatten. Dit is waarschijnlijk waar, en het kan verklaren waarom sommigen van ons zulke samenlevingen idealiseren. Maar toch, een uitgestoken oog is een uitgestoken oog; een geseling is een geseling; en de verpletterende uitbuiting van lijfeigenen en slaven is een brutale klassenongerechtigheid, ongeacht de culturele verpakking. Er is een verschil tussen een spirituele band en menselijke slavernij, zelfs wanneer beide naast elkaar bestaan.

Veel gewone Tibetanen willen de Dalai Lama terug in hun land, maar het lijkt erop dat betrekkelijk weinigen een terugkeer willen naar de sociale orde die hij vertegenwoordigde. In een artikel in de Washington Post uit 1999 wordt opgemerkt dat de Dalai Lama nog steeds wordt vereerd in Tibet, maar

…maar weinig Tibetanen zouden de terugkeer verwelkomen van de corrupte aristocratische clans die in 1959 met hem zijn gevlucht en die het leeuwendeel van zijn adviseurs uitmaken. Veel Tibetaanse boeren hebben er bijvoorbeeld geen belang bij het land dat zij tijdens China’s landhervorming hebben verworven, aan de clans af te staan. De voormalige slaven van Tibet zeggen dat ook zij niet willen dat hun vroegere meesters weer aan de macht komen. “Ik heb dat leven al eens geleefd,” zei Wangchuk, een 67-jarige voormalige slaaf die zijn beste kleren aanhad voor zijn jaarlijkse pelgrimstocht naar Shigatse, een van de heiligste plaatsen van het Tibetaans boeddhisme. Hij zei dat hij de Dalai Lama vereerde, maar voegde eraan toe: “Ik ben misschien niet vrij onder het Chinese communisme, maar ik ben beter af dan toen ik een slaaf was.” [32]

Opgemerkt moet worden dat de Dalai Lama niet de enige hooggeplaatste lama is die in de kindertijd als reïncarnatie is gekozen. Een of andere gereïncarneerde lama of tulku – een spirituele leraar met een speciale zuiverheid die gekozen is om steeds opnieuw geboren te worden – is de voorzitter van de meeste grote kloosters. Het tulku-systeem is uniek voor het Tibetaans boeddhisme. Tal van Tibetaanse lama’s beweren gereïncarneerde tulku’s te zijn.

De allereerste tulku was een lama die bekend staat als de Karmapa, die bijna drie eeuwen voor de eerste Dalai Lama verscheen. De Karmapa is leider van een Tibetaanse boeddhistische traditie die bekend staat als de Karma Kagyu. De opkomst van de Gelugpa-sekte onder leiding van de Dalai Lama heeft geleid tot een politiek-religieuze rivaliteit met de Kagyu, die vijfhonderd jaar heeft geduurd en die ook nu nog binnen de Tibetaanse gemeenschap in ballingschap speelt. De beroemde groei van de Kagyu-sekte, die in de afgelopen vijfendertig jaar over de hele wereld zo’n zeshonderd nieuwe centra heeft geopend, heeft de situatie niet geholpen.

Erik Curren herinnert ons eraan dat de zoektocht naar een tulku niet altijd is verlopen op de zuiver spirituele wijze die in sommige Hollywood-films wordt geportretteerd. “Soms wilden kloosterambtenaren een kind uit een machtige plaatselijke adellijke familie om het klooster meer politieke invloed te geven. Andere keren wilden ze een kind uit een lagere klasse familie die weinig invloed zou hebben op de opvoeding van het kind.” In andere gevallen “kon een plaatselijke krijgsheer, de Chinese keizer of zelfs de regering van de Dalai Lama in Lhasa [geprobeerd hebben] om zijn keuze van tulku aan een klooster op te leggen om politieke redenen.” (Curren, p. 3)

Dat kan het geval geweest zijn bij de keuze van de 17de Karmapa, wiens klooster in ballingschap zich bevindt in Rumtek, in de Indiase deelstaat Sikkim. In 1993 hadden de monniken van de Karma Kagyu traditie een kandidaat van hun eigen keuze. De Dalai Lama, samen met een aantal andersdenkende Karma Kagyu leiders (en met steun van de Chinese regering!) steunde een andere jongen. De Kagyu monniken beschuldigden de Dalai Lama ervan dat hij zijn autoriteit te buiten was gegaan door te proberen een leider voor hun sekte te kiezen. “Noch zijn politieke rol, noch zijn positie als lama in zijn eigen Gelugpa-traditie gaf hem het recht om de Karmapa te kiezen, die een leider is van een andere traditie…” (Curren, p. 13, p. 138) Zoals een van de Kagyu-leiders benadrukte: “Dharma gaat over zelf nadenken. Het gaat niet over het automatisch volgen van een leraar in alle dingen, hoe gerespecteerd die leraar ook moge zijn. Meer dan wie ook moeten boeddhisten de rechten van andere mensen respecteren – hun mensenrechten en hun godsdienstvrijheid.” (Curren, p. 21)

Wat volgde was een twaalftal jaren van conflict in de Tibetaanse gemeenschap in ballingschap, onderbroken door periodieke rellen, intimidatie, fysieke aanvallen, plaatsing op een zwarte lijst, pesterijen door de politie, rechtszaken, officiële corruptie, en de plundering en ondermijning van het klooster van de Karmapa in Rumtek door aanhangers van de Gelugpa factie. Dit alles heeft tenminste één westerse toegewijde ertoe gebracht zich af te vragen of de jaren van ballingschap niet de morele corrosie van het Tibetaans boeddhisme hebben bespoedigd. [33]

Wat duidelijk is, is dat niet alle Tibetaanse boeddhisten de Dalai Lama als hun theologische en spirituele mentor accepteren. Hoewel hij de “spirituele leider van Tibet” wordt genoemd, zien velen deze titel als niet veel meer dan een formaliteit. Het geeft hem geen gezag over de vier andere religieuze scholen van Tibet dan zijn eigen, “net zoals de Amerikaanse president de ‘leider van de vrije wereld’ noemen hem geen rol geeft in het regeren van Frankrijk of Duitsland.” [34]

Niet alle Tibetaanse ballingen zijn gecharmeerd van de oude Shangri-La theocratie. Kim Lewis, die genezingsmethoden studeerde bij een boeddhistische monnik in Berkeley, Californië, had de gelegenheid om uitvoerig te spreken met meer dan een dozijn Tibetaanse vrouwen die in het gebouw van de monnik woonden. Toen zij hen vroeg hoe zij dachten over terugkeer naar hun vaderland, was het sentiment unaniem negatief. Aanvankelijk nam Lewis aan dat hun terughoudendheid te maken had met de Chinese bezetting, maar zij lieten haar al snel het tegendeel weten. Zij zeiden dat zij zeer dankbaar waren “niet met 4 of 5 mannen te hoeven trouwen, bijna altijd zwanger te zijn,” of te maken te hebben met seksueel overdraagbare ziektes, opgelopen door een rondzwervende echtgenoot. De jongere vrouwen “waren blij dat ze een opleiding kregen, wilden absoluut niets te maken hebben met welke religie dan ook, en vroegen zich af waarom Amerikanen zo naïef waren [over Tibet].” [35]

De door Lewis geïnterviewde vrouwen vertelden verhalen over de beproevingen van hun grootmoeders met monniken die hen gebruikten als “wisdom consorts”. Door met de monniken te slapen, zo werd de grootmoeders verteld, verwierven zij “de middelen tot verlichting” – tenslotte moest de Boeddha zelf met een vrouw zijn om verlichting te bereiken.

De vrouwen hadden het ook over de “ongebreidelde” seks die de zogenaamd spirituele en onthoudingsgezinde monniken in de Gelugpa-sekte met elkaar bedreven. De vrouwen die moeder waren, spraken verbitterd over de confiscatie door het klooster van hun jonge jongens in Tibet. Zij beweerden dat wanneer een jongen om zijn moeder huilde, hij te horen kreeg: “Waarom huil je om haar, ze heeft je afgestaan – ze is maar een vrouw.”

De monniken die politiek asiel kregen in Californië vroegen overheidsbijstand aan. Lewis, zelf een tijd een toegewijde, hielp met het papierwerk. Ze merkt op dat ze nog steeds overheidscheques van $550 tot $700 per maand ontvangen, samen met Medicare. Bovendien wonen de monniken gratis in mooi ingerichte appartementen. “Ze betalen geen nutsvoorzieningen, hebben gratis toegang tot het Internet op computers die voor hen ter beschikking worden gesteld, samen met faxmachines, gratis mobiele en huistelefoons en kabeltelevisie.

Ze ontvangen ook een maandelijkse betaling van hun orde, samen met bijdragen en contributies van hun Amerikaanse volgelingen. Sommige toegewijden voeren gretig klusjes uit voor de monniken, zoals boodschappen doen en het schoonmaken van hun appartementen en toiletten. Deze zelfde heilige mannen, merkt Lewis op, “hebben er geen probleem mee Amerikanen te bekritiseren voor hun ‘obsessie met materiële zaken’.” [36] Het verwelkomen van het einde van de oude feodale theocratie in Tibet is niet het toejuichen van alles aan de Chinese overheersing in dat land. Dit punt wordt zelden begrepen door de huidige Shangri-La gelovigen in het Westen. Het omgekeerde is ook waar: de Chinese bezetting aan de kaak stellen betekent niet dat we het vroegere feodale regime moeten romantiseren. Tibetanen verdienen het om als echte mensen te worden gezien, niet als geperfectioneerde spiritualisten of onschuldige politieke symbolen. “Hen idealiseren,” merkt Ma Jian op, een dissidente Chinese reiziger naar Tibet (die nu in Groot-Brittannië woont), “is hen hun menselijkheid ontzeggen.” [37]

Een veelgehoorde klacht onder boeddhistische volgelingen in het Westen is dat de religieuze cultuur van Tibet wordt ondermijnd door de Chinese bezetting. Tot op zekere hoogte lijkt dit het geval te zijn. Veel van de kloosters zijn gesloten en veel van de theocratie lijkt tot het verleden te behoren. Of de Chinese overheersing verbetering of rampspoed heeft gebracht, is hier niet de centrale vraag. De vraag is wat voor soort land het oude Tibet was. Wat ik betwist is de veronderstelde ongerepte spirituele aard van die cultuur van vóór de invasie. We kunnen pleiten voor godsdienstvrijheid en onafhankelijkheid voor een nieuw Tibet zonder de mythologie over het oude Tibet te moeten omhelzen. Het Tibetaanse feodalisme was gehuld in boeddhisme, maar de twee moeten niet met elkaar worden gelijkgesteld. In werkelijkheid was het oude Tibet geen verloren paradijs. Het was een achtergebleven repressieve theocratie van extreme voorrechten en armoede, ver verwijderd van Shangri-La.

Referenties

  • Mick Brown, The Dance of 17 Lives (Bloomsbury 2004).
  • Erik D. Curren, Buddha’s Not Smiling: Uncovering Corruption at the Heart of Tibetan Buddhism Today (Alaya Press 2005)
  • Stuart Gelder and Roma Gelder, The Timely Rain: Travels in New Tibet (Monthly Review Press, 1964).
  • Melvyn C. Goldstein, A History of Modern Tibet 1913-1951 (Berkeley: University of California Press, 1989).
  • Melvyn C. Goldstein, The Snow Lion and the Dragon: China, Tibet, and the Dalai Lama (University of California Press, 1995).
  • Felix Greene, A Curtain of Ignorance (Garden City, N.Y.: Doubleday, 1961).
  • A. Tom Grunfeld, The Making of Modern Tibet rev. ed. (Armonk, N.Y. and London: 1996).
  • Heinrich Harrer, Return to Tibet (New York: Schocken, 1985).
  • Pradyumna P. Karan, The Changing Face of Tibet: The Impact of Chinese Communist Ideology on the Landscape (Lexington, Kentucky: University Press of Kentucky, 1976).
  • Donald Lopez Jr., Prisoners of Shangri-La: Tibetan Buddhism and the West (Chicago and London: Chicago University Press, 1998).
  • Gaby Naher, Wrestling the Dragon (Rider 2004).
  • Anna Louise Strong, Tibetan Interviews (Peking: New World Press, 1959).
  • Lea Terhune, Karmapa of Tibet: The Politics of Reincarnation (Wisdom Publications, 2004)

  1. Mark Juergensmeyer, Terror in the Mind of God, (University of California Press, 2000). 
  2. Kyong-Hwa Seok, “Korean Monk Gangs Battle for Temple Turf,” San Francisco Examiner, 3 December 1998. 
  3. Los Angeles Times, February 25, 2006. 
  4. Lopez, p. 205. 
  5. Curren, p. 41. 
  6. Gelders, p. 119, 123; Goldstein 1995, pp. 6-16. 
  7. Stephen Bachelor, “Letting Daylight into Magic: The Life and Times of Dorje Shugden,” Tricycle: The Buddhist Review, 7, Spring 1998. Bachelor discusses the sectarian fanaticism and doctrinal clashes that ill fit the Western portrait of Buddhism as a non-dogmatic and tolerant tradition. 
  8. Tenzin Paljor Dhoring, A True History of the Dhoring Gazhi Family, cited in Curren, p. 8. 
  9. See Gary Wilson’s report in Worker’s World, 6 February 1997. 
  10. Melvyn C. Goldstein, William Siebenschuh, and Tashì-Tsering, The Struggle for Modern Tibet: The Autobiography of Tashì-Tsering (Armonk, N.Y.: M.E. Sharpe, 1997). 
  11. Kenneth Conboy and James Morrison, The CIA’s Secret War in Tibet (Lawrence, Kansas: University of Kansas Press, 2002) 
  12. William Leary, “Secret Mission to Tibet,” Air & Space, December 1997/January 1998. 
  13. Loren Coleman, Tom Slick and the Search for the Yeti (London: Faber and Faber, 1989). 
  14. Hugh Deane, “The Cold War in Tibet,” CovertAction Quarterly (Winter 1987). 
  15. George Ginsburg and Michael Mathos Communist China and Tibet (1964), quoted in Deane. Deane notes that author Bina Roy reached a similar conclusion. 
  16. London Times, 4 July 1966. 
  17. Tendzin Choegyal, “The Truth about Tibet,” Imprimis (publication of Hillsdale College, Michigan), April 1999. 
  18. Elaine Kurtenbach, Associated Press report, 12 February 1998. 
  19. San Francisco Chronicle, 9 January 2007. 
  20. Report by the International Committee of Lawyers for Tibet, A Generation in Peril (Berkeley Calif.: 2001) 
  21. Jim Mann, “CIA Gave Aid to Tibetan Exiles in ’60s, Files Show,” Los Angeles Times, 15 September 1998; and New York Times, 1 October, 1998. 
  22. Heather Cottin, “George Soros, Imperial Wizard,” CovertAction Quarterly no. 74 (Fall 2002). 
  23. The Dalai Lama in Marianne Dresser (ed.), Beyond Dogma: Dialogues and Discourses (Berkeley, Calif.: North Atlantic Books, 1996). 
  24. These comments are from a book of the Dalai Lama’s writings quoted in Nikolai Thyssen, “Oceaner af onkel Tom,” Dagbladet Information, 29 December 2003, (translated from Danish for me by Julius Wilm). [web] 
  25. “A Global Call for Human Rights in the Workplace,” New York Times, 6 December 2005. 
  26. San Francisco Chronicle, 14 January 2007. 
  27. San Francisco Chronicle, 5 November 2005. 
  28. Times of India, 13 October 2000. 
  29. Samantha Conti’s report, Reuters, 17 June 1994. 
  30. Amitabh Pal, “The Dalai Lama Interview,” Progressive, January 2006. 
  31. Michael Parenti, The Culture Struggle (Seven Stories, 2006). 
  32. John Pomfret, “Tibet Caught in China’s Web,” Washington Post, 23 July 1999. 
  33. Curren, passim. For books that are favorable toward the Karmapa appointed by the Dalai Lama’s faction, see Terhune; Naher; Brown. 
  34. Erik D. Curren, “Not So Easy to Say Who is Karmapa,” correspondence, 22 August 2005. [web] 
  35. Kim Lewis, correspondence to me, 14 July 2004. 
  36. Kim Lewis, correspondence to me, 15 July 2004. 
  37. Ma Jian, Stick Out Your Tongue (Farrar, Straus & Giroux, 2006). 
  38. PBS documentary, China from the Inside, January 2007. [web] 

Help ons de censuur van BIG-TECH te omzeilen en volg ons op Telegram:

Telegram: t.me/dissidenteen

Meld je aan voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief, 10.000 gingen je al voor:


Waarom ik HOU van China en de CPC – Mijn 50-jarige Odyssee naar Waarheid en Verlichting

5 1 stem
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest

4 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Jonas
Jonas
5 maanden geleden

@Dissident, welk vertaalprogramma gebruik je om de informatie die je vindt te herposten? De vertaling is geweldig!

Durachuk
Durachuk
5 maanden geleden

Religie? Ontstaan doordat de mens niet beseft dat hij gewoon onderdeel is van het universum, ontstaan uit angst voor de dood. Alle religies hebben dezelfde elementen van leugens en worden misbruikt om een volk te onderdrukken. De natuur is mooi maar oh zo wreed en het enige doel is het voortbestaan ervan, dat vraagt offers en kracht. De sterkste overleeft maar dat is voor de moderne mens te inhumaan, hij is zwak en zal daarom ten ondergaan. Vandaag de dag regeert een nieuwe religie, die van slaafs volgen en vooral niet vrij durven denken en ook hier weer het element van angst waarop alle religies gestoeld zijn.

Hagar
Hagar
5 maanden geleden

Larry Romanoff schrijft over Tibet:

Tibet was a part of China long before George Washington cut down his fictious cherry tree, long before Benjamin Franklin conducted his fictitious Kite Experiment, and even long before Christopher Columbus opened his first aboriginal brothel in the New World.[19]

The Western media have imposed on our imaginations an image of a fabled theocracy where a reincarnated god rules over a peaceful people spinning prayer wheels in a pastoral idyll. The West’s fascination with Tibet has turned it into a mythic place upon which we project our dreams and our own spiritual fantasies. The result is what I call the Shangri-La syndrome[20], millions of Westerners choosing to believe in an attractive but wholly mythological, romantic fantasy which has never existed.
Tibet was generally self-managed, though experiencing much British and American interference and slaughter until the middle of the last century. The Western press refer euphemistically to Tibet’s pre-1950 social structure as a benign ‘feudal system’, but it was no such thing. When Mao went in to clean it up, Tibet was a slave colony. Virtually all the people were literally owned by the Dalai and other lamas, the people forbidden to own land, and worked their entire lives without pay. The highest monks each owned 35,000 to 40,000 slaves.
The level of poverty in Tibet (outside the monasteries) until the 1950s could not be imagined by Westerners; it would have to be seen to be believed. Tibetans couldn’t afford fabric clothing, still wearing sheepskins as they did centuries earlier. Life was brutal, harsh, and corrupt. Life expectancy was barely 30. The prettiest girls and boys were confiscated to the monasteries for sex. Education was forbidden to all but the monks because education was expensive and educated peasants were considered dangerous to the system. The Dalai Lama prohibited any development of industry because wealth of the population brought independence from the religion. The Lamas, however, sent their children to British schools in India, and freely transferred the Province’s financial assets to British banks.[21][22] After Mao decided that enough was enough, the situation in Tibet has soared in every way imaginable.

https://www.unz.com/lromanoff/some-things-you-should-maybe-know-about-china/

Dee
Dee
5 maanden geleden

Tja, uiteindelijk maakt het niet uit in wat of wie je geloofd. Het komt ten goede van degenen die jou dat geloof verkopen. Geloof komt in vele interessante verpakkingen en vele interessante kleuren. Religieus, politiek. Als een regenboog, of een soort van alfabet waar je je eigen gender/voorkeur kunt kiezen. Een soldaat van je eigen letter of kleur kunt worden om zo jou eigen ego op te krikken met valse trots. De ander te leren haten onder het valse voorwendsel dat de ander geen liefde kent, de liefde die jouw waarheid brengt niet kan begrijpen en verstaan en hun daarom onmenselijkt maakt, wat onmenselijke daden rechtvaardigd. Het zijn immers ongelovige beesten toch?