Zoals in een Griekse tragedie waarvan de hoofdpersoon precies het lot teweegbrengt dat hij heeft willen vermijden, bereikt de VS/NAVO confrontatie met Rusland in Oekraïne precies het tegenovergestelde van Amerika’s doel om te voorkomen dat China, Rusland en hun bondgenoten onafhankelijk van de Amerikaanse controle over hun handels- en investeringsbeleid kunnen handelen, schrijft Michael Hudson. Het plan van de regering-Biden, China als Amerika’s belangrijkste tegenstander op lange termijn te beschouwen, was Rusland van China af te splitsen en vervolgens China’s eigen militaire en economische levensvatbaarheid te verlammen. Maar het effect van de Amerikaanse diplomatie is dat Rusland en China zich hebben verenigd met Iran, India en andere bondgenoten. Voor het eerst sinds de Bandung Conferentie van Niet-Gebonden Naties in 1955 is een kritische massa in staat om wederzijds onafhankelijk te worden van de Dollar Diplomatie.

Geconfronteerd met China’s industriële welvaart, gebaseerd op zelfgefinancierde overheidsinvesteringen in gesocialiseerde markten, erkennen VS-functionarissen dat het uitvechten van deze strijd een aantal decennia in beslag zal nemen. Het bewapenen van een proxy Oekraïens regime is slechts een openingszet om de Koude Oorlog 2 (en mogelijk/of zelfs de Derde Wereldoorlog) te veranderen in een strijd om de wereld te verdelen in bondgenoten en vijanden met betrekking tot de vraag of regeringen dan wel de financiële sector de wereldeconomie en de samenleving zullen plannen.

Wat wordt omschreven als democratie in de stijl van de VS is een financiële oligarchie die basisinfrastructuur, gezondheidszorg en onderwijs privatiseert. Het alternatief is wat president Biden autocratie noemt, een vijandig etiket voor regeringen die sterk genoeg zijn om een oligarchie die op wereldwijde winst uit is, te verhinderen de macht over te nemen. China wordt als autocratisch beschouwd omdat het in basisbehoeften voorziet tegen gesubsidieerde prijzen in plaats van te berekenen wat de markt kan opbrengen. Het goedkoper maken van zijn gemengde economie wordt “marktmanipulatie” genoemd, alsof dat iets slechts is wat de Verenigde Staten, Duitsland en alle andere industrielanden niet deden tijdens hun economische opgang in de 19e en begin 20e eeuw.

Clausewitz populariseerde het axioma dat oorlog een verlengstuk is van nationale belangen – voornamelijk economische. De Verenigde Staten zien hun economisch belang in het streven om hun neoliberale ideologie wereldwijd te verspreiden. Het evangelische doel is de economieën te financialiseren en te privatiseren door de planning over te hevelen van de nationale regeringen naar een kosmopolitische financiële sector. In een dergelijke wereld zou er weinig behoefte zijn aan politiek. De economische planning zou verschuiven van politieke hoofdsteden naar financiële centra, van Washington naar Wall Street, met satellieten in de City of London, de Parijse beurs, Frankfurt en Tokio. Bestuursvergaderingen van de nieuwe oligarchie zouden worden gehouden in het Economisch Wereldforum in Davos. Tot dusverre openbare infrastructuurdiensten zouden worden geprivatiseerd en hoog genoeg geprijsd om winst (en zelfs monopoliewinst), schuldfinanciering en beheersvergoedingen te omvatten in plaats van door de overheid te worden gesubsidieerd. Schuldendienst en huur zouden de belangrijkste overheadkosten worden voor gezinnen, industrie en regeringen.

De drang van de VS om haar unipolaire macht te behouden en de wereld een financieel, handels- en militair beleid van “America First” op te leggen, brengt een inherente vijandigheid met zich mee jegens alle landen die hun eigen nationale belangen nastreven. Aangezien de VS steeds minder te bieden hebben in de vorm van wederzijds economisch gewin, dreigen zij met sancties en heimelijke inmenging in de buitenlandse politiek. De droom van de VS is een Chinese versie van Boris Jeltsin die het leiderschap van de communistische partij van het land vervangt en het publieke domein verkoopt aan de hoogste bieder – vermoedelijk nadat een monetaire crisis de binnenlandse koopkracht wegvaagt, zoals in het Rusland van na de Sovjet-Unie is gebeurd, waardoor de internationale financiële gemeenschap als koper overblijft.

Het kan Rusland en president Poetin niet worden vergeven dat zij hebben teruggevochten tegen de “hervormingen” van de Harvard Boys. Daarom planden VS-functionarissen hoe ze Russische economische ontwrichting konden veroorzaken om (naar zij hopen) een “kleurenrevolutie” te orkestreren om Rusland te heroveren voor het neoliberale kamp van de wereld. Dat is het karakter van de “democratie” en “vrije markten” die tegenover de “autocratie” van de door de staat gesubsidieerde groei worden geplaatst. Zoals de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov uitlegde in een persconferentie op 20 juli 2022 over de gewelddadige staatsgreep in Oekraïne in 2014, definiëren Amerikaanse en andere Westerse functionarissen militaire staatsgrepen als democratisch als ze gesponsord worden door de Verenigde Staten in de hoop neoliberaal beleid te bevorderen.

Weet u nog hoe de gebeurtenissen zich na de staatsgreep ontwikkelden? De putschisten spuwden in het gezicht van Duitsland, Frankrijk en Polen, die garant stonden voor het akkoord met Viktor Janoekovitsj. Het werd de volgende ochtend met voeten getreden. Deze Europese landen lieten niets van zich horen – ze verzoenden zich ermee. Een paar jaar geleden vroeg ik de Duitsers en de Fransen wat ze van de staatsgreep vonden. Waar ging het over als ze niet eisten dat de putschisten de afspraken nakwamen? Zij antwoordden: “Dit is de prijs van het democratische proces.” Ik maak geen grapje. Verbazingwekkend – dit waren volwassenen die de post van minister van Buitenlandse Zaken bekleedden.[1]

Dit Doublethink vocabulaire weerspiegelt hoe ver de mainstream ideologie is geëvolueerd van Rosa Luxemburg’s beschrijving een eeuw geleden van de beschavingskeuze die wordt gesteld: barbarij of socialisme.

De dollar verslindt de euro

De tegenstrijdige Amerikaanse en Europese belangen en lasten van de oorlog in Oekraïne

Om terug te komen op Clausewitz’s opvatting van oorlog als een verlengstuk van nationaal beleid, de nationale belangen van de VS wijken sterk af van die van haar NAVO-satellieten. Amerika’s militair-industrieel complex, olie- en landbouwsectoren profiteren, terwijl de Europese industriële belangen eronder lijden. Dat is met name het geval in Duitsland en Italië als gevolg van het feit dat hun regeringen de invoer van North Stream 2-gas en andere Russische grondstoffen blokkeren.

De onderbreking van de mondiale toeleveringsketens voor energie, voedsel en mineralen en de daaruit voortvloeiende prijsinflatie (die een paraplu vormt voor monopoliewinsten van niet-Russische leveranciers) heeft de Amerikaanse bondgenoten in Europa en het Zuiden onder enorme economische druk gezet. Toch profiteert de Amerikaanse economie hiervan, of althans specifieke sectoren van de Amerikaanse economie. Zoals Sergej Lavrov in zijn hierboven geciteerde persconferentie opmerkte: “De Europese economie wordt meer dan wat ook getroffen. Uit de statistieken blijkt dat 40 procent van de door sancties veroorzaakte schade door de EU wordt gedragen, terwijl de schade voor de Verenigde Staten minder dan 1 procent bedraagt.” De wisselkoers van de dollar is sterk gestegen ten opzichte van de euro, die gekelderd is tot pariteit met de dollar en het ziet ernaar uit dat hij verder zal dalen tot de $ 0,80 die hij een generatie geleden was. De dominantie van de VS over Europa wordt nog versterkt door de handelssancties tegen Russische olie en gas. De VS is een LNG-exporteur, VS-bedrijven beheersen de wereldoliehandel en VS-bedrijven zijn ‘s werelds grootste graanhandelaars en -exporteurs nu Rusland van veel buitenlandse markten is uitgesloten.

Een opleving van de Europese militaire uitgaven – voor aanval, niet voor verdediging

Amerikaanse wapenproducenten verheugen zich op winst uit wapenverkopen aan West-Europa, dat zichzelf bijna letterlijk ontwapend heeft door zijn tanks en houwitsers, munitie en raketten naar Oekraïne te sturen. Amerikaanse politici steunen een oorlogszuchtig buitenlands beleid om wapenfabrieken te promoten die werk bieden aan arbeiders in hun kiesdistricten. En de neocons die het ministerie van Buitenlandse Zaken en de CIA domineren, zien de oorlog als een middel om de Amerikaanse dominantie over de wereldeconomie te doen gelden, te beginnen met de eigen NAVO-partners.

Het probleem met deze visie is dat, hoewel Amerika’s militair-industriële, olie- en landbouwmonopolies hiervan profiteren, de rest van de Amerikaanse economie onder druk komt te staan door de inflatiedruk als gevolg van de boycot van de Russische export van gas, graan en andere grondstoffen, en dat de enorme stijging van het militaire budget zal worden gebruikt als excuus om te bezuinigen op sociale uitgavenprogramma’s. Dat is ook een probleem voor de leden van de eurozone. Zij hebben de NAVO beloofd hun militaire uitgaven te verhogen tot de voorgeschreven 2 procent van hun BBP, en de Amerikanen dringen aan op veel hogere niveaus om te upgraden naar het meest recente arsenaal aan wapentuig. Bijna vergeten is het vredesdividend dat in 1991 werd beloofd toen de Sovjet-Unie de alliantie van het Warschaupact ophief, in de verwachting dat ook de NAVO weinig reden van bestaan zou hebben.

Rusland heeft geen merkbaar economisch belang bij een nieuwe bezetting van Midden-Europa. Dat zou Rusland geen voordeel opleveren, zoals zijn leiders zich realiseerden toen zij de oude Sovjet-Unie ontbonden. In feite kan geen enkel industrieland in de wereld van vandaag het zich veroorloven een infanterie op de been te brengen om een vijand te bezetten. Het enige wat de NAVO kan doen is van een afstand bombarderen. Het kan vernietigen, maar niet bezetten. De Verenigde Staten hebben dat ondervonden in Servië, Irak, Libië, Syrië en Afghanistan. En net zoals de moord op aartshertog Ferdinand in Sarajevo (nu Bosnië-Herzegovina) in 1914 de Eerste Wereldoorlog ontketende, kan het NAVO-bombardement op het aangrenzende Servië worden gezien als het neergooien van de handschoen om de Koude Oorlog 2 te veranderen in een heuse Derde Wereldoorlog. Dat markeerde het punt waarop de NAVO een offensieve alliantie werd, in plaats van een defensieve.

Hoe weerspiegelt dit de Europese belangen? Waarom zou Europa zich herbewapenen, als het enige effect is dat het een doelwit wordt voor vergeldingsmaatregelen in geval van verdere aanvallen op Rusland? Wat heeft Europa er bij te winnen om een grotere klant te worden van het Amerikaans militair-industrieel complex? Het ombuigen van uitgaven voor de wederopbouw van een offensief leger – dat nooit kan worden ingezet zonder een atoomreactie te ontketenen die Europa zou wegvagen – zal de sociale uitgaven beperken die nodig zijn om het hoofd te bieden aan de huidige Covid-problemen en de economische recessie.

Het enige duurzame hefboomeffect dat een natie in de wereld van vandaag kan bieden, is handel en technologieoverdracht. Europa heeft hiervan meer te bieden dan de Verenigde Staten. Toch komt de enige oppositie tegen hernieuwde militaire uitgaven van rechtse partijen en de Duitse Linke-partij. De sociaal-democratische, socialistische en arbeiderspartijen in Europa delen de Amerikaanse neoliberale ideologie.

Sancties tegen Russisch gas maken steenkool “de brandstof van de toekomst”

De koolstofvoetafdruk van bombardementen, wapenproductie en militaire bases is opvallend afwezig in de discussie van vandaag over de opwarming van de aarde en de noodzaak om de koolstofuitstoot te verminderen. De Duitse partij die zichzelf Groen noemt, leidt de campagne voor sancties tegen de import van Russische olie en gas, die elektriciteitsbedrijven vervangen door Poolse steenkool en zelfs Duitse bruinkool. Steenkool wordt de “brandstof van de toekomst”. De prijs ervan stijgt ook in de Verenigde Staten, wat de Amerikaanse steenkoolbedrijven ten goede komt.

In tegenstelling tot de akkoorden van de Club van Parijs om de koolstofuitstoot te verminderen, hebben de Verenigde Staten noch de politieke capaciteit, noch de intentie om zich aan te sluiten bij de behoudsinspanning. Het Hooggerechtshof heeft onlangs bepaald dat de uitvoerende macht niet bevoegd is om voor het hele land geldende energieregels uit te vaardigen; dat kunnen alleen de afzonderlijke staten doen, tenzij het Congres een nationale wet aanneemt om het gebruik van fossiele brandstoffen te beperken.

Dat lijkt onwaarschijnlijk gezien het feit dat om hoofd van een Democratische Senaatscommissie en Congrescommissie te worden, men een leidende rol moet spelen bij het werven van campagnebijdragen voor de partij. Joe Manchin, een miljardair van een steenkoolbedrijf, voert alle senatoren aan wat betreft campagnesteun van de olie- en steenkoolindustrie, waardoor hij de verkiezing van zijn partij voor het voorzitterschap van de Senaatscommissie voor Energie en Natuurlijke Hulpbronnen kan winnen en elke ernstig beperkende milieuwetgeving kan blokkeren.

Naast olie levert de landbouw een belangrijke bijdrage aan de betalingsbalans van de V.S. Het blokkeren van het Russische graan- en meststoffenvervoer dreigt te leiden tot een voedselcrisis in het Zuiden en een Europese crisis, omdat er geen gas meer beschikbaar is om binnenlandse meststoffen te maken. Rusland is ‘s werelds grootste exporteur van graan en ook van kunstmest, en de export van deze producten is vrijgesteld van NAVO-sancties. Maar de Russische scheepvaart werd geblokkeerd doordat Oekraïne mijnen plaatste in de vaarroutes door de Zwarte Zee om de toegang tot de haven van Odessa af te sluiten, in de hoop dat de wereld de schuld van de dreigende graan- en energiecrisis van de wereld op Rusland zou schuiven in plaats van op de VS/NAVO-handelssancties die aan Rusland waren opgelegd.[2] Op zijn persconferentie van 20 juli 2022 toonde Sergej Lavrov de hypocrisie van de poging van de public relations om de zaken te verdraaien:

Maandenlang hebben ze ons verteld dat Rusland de schuld draagt voor de voedselcrisis omdat de sancties geen betrekking hebben op voedsel en meststoffen. Daarom hoeft Rusland geen manieren te vinden om de sancties te omzeilen en moet het dus handel drijven omdat niemand het in de weg staat. Het heeft ons veel tijd gekost om hen uit te leggen dat, hoewel voedsel en meststoffen niet onder de sancties vallen, het eerste en tweede pakket westerse beperkingen van invloed waren op vrachtkosten, verzekeringspremies, vergunningen voor Russische schepen die deze goederen vervoeren om aan te meren in buitenlandse havens en die voor buitenlandse schepen die dezelfde zendingen in Russische havens aannemen. Zij liegen openlijk tegen ons dat dit niet waar is, en dat het alleen aan Rusland ligt. Dit is vals spel.

Het graantransport over de Zwarte Zee is hervat, maar de NAVO-landen hebben betalingen aan Rusland in dollars, euro’s of valuta’s van andere landen in de baan van de VS geblokkeerd. Landen met een voedseltekort die het zich niet kunnen veroorloven om de voedselprijzen op het noodniveau te betalen, worden geconfronteerd met drastische tekorten, die nog zullen verergeren wanneer zij gedwongen worden hun buitenlandse schulden af te lossen die in de Amerikaanse dollar luiden. De dreigende brandstof- en voedselcrisis belooft een nieuwe golf van immigranten naar Europa te drijven, op zoek naar overleven. Europa is al overspoeld met vluchtelingen als gevolg van de NAVO-bombardementen op en de steun aan jihadistische aanvallen op Libië en olieproducerende landen in het Nabije Oosten. De proxy-oorlog van dit jaar in Oekraïne en het opleggen van anti-Russische sancties is een perfecte illustratie van de kwinkslag van Henry Kissinger: “Het kan gevaarlijk zijn Amerika’s vijand te zijn, maar Amerika’s vriend zijn is fataal.”

Terugslag van de VS/NAVO misrekeningen

Amerika’s internationale diplomatie is erop gericht een financieel, handels- en militair beleid te dicteren dat andere landen zal opsluiten in dollarschulden en handelsafhankelijkheid door hen te verhinderen alternatieven te ontwikkelen. Als dit mislukt, probeert Amerika de recalcitranten te isoleren uit de op de VS georiënteerde westerse sfeer.

Amerika’s buitenlandse diplomatie is niet langer gebaseerd op het aanbieden van wederzijds voordeel. Dat kon worden beweerd in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, toen de Verenigde Staten in staat waren leningen, buitenlandse hulp en militaire bescherming tegen bezetting – alsmede produkten om door de oorlog verscheurde economieën weer op te bouwen – aan te bieden aan regeringen in ruil voor hun aanvaarding van een handels- en monetair beleid dat gunstig was voor Amerikaanse exporteurs en investeerders. Maar vandaag is er alleen de oorlogsdiplomatie van het dreigen met het schaden van naties waarvan de socialistische regeringen Amerika’s neoliberale drang om hun natuurlijke hulpbronnen en openbare infrastructuur te privatiseren en te verkopen afwijzen.

Het eerste doel is te voorkomen dat Rusland en China elkaar helpen. Dit is de oude imperiale verdeel-en-heers strategie. Door het vermogen van Rusland om China te steunen tot een minimum te beperken, zouden de Verenigde Staten en de Europese NAVO de weg vrijmaken voor nieuwe handelssancties tegen China en voor het zenden van jihadisten naar de westelijke regio Xinjiang Uighur. Het doel is de Russische wapenvoorraad te laten leegbloeden, genoeg soldaten te doden en genoeg Russische tekorten en leed te veroorzaken om niet alleen het vermogen van Rusland om China te helpen te verzwakken, maar ook de Russische bevolking ertoe aan te zetten een regimewisseling te steunen, een door de Amerikanen gesponsorde “kleurenrevolutie”. De droom is een Jeltsin-achtige leider te promoveren die de neoliberale “therapie”, die de Russische economie in de jaren ’90 heeft ontmanteld, welgezind is.

Hoe verbazingwekkend het ook moge lijken, de Amerikaanse strategen hebben niet geanticipeerd op de voor de hand liggende reactie van landen die zich samen in het vizier van de militaire en economische dreigingen van de VS/NAVO bevinden. Op 19 juli 2022 kwamen de presidenten van Rusland en Iran bijeen om hun samenwerking aan te kondigen in het licht van de sanctieoorlog tegen hen. Dit volgde op een eerdere ontmoeting tussen Rusland en de Indiase premier Modi. In wat is gekarakteriseerd als “zichzelf in de eigen voet schieten”, drijft de Amerikaanse diplomatie Rusland, China, India en Iran samen.

Het einde van de Petrodollar - Rusland, China en India zullen een concept internationaal financieel systeem ontwikkelen

De VS zelf maakt een einde aan de dollarstandaard van de internationale financiën

De regering-Trump heeft in november 2018 een belangrijke stap gezet om landen uit de dollarsfeer te drijven, door beslag te leggen op bijna 2 miljard dollar van de officiële goudvoorraad van Venezuela die in Londen wordt aangehouden. De Bank of England stelde deze reserves ter beschikking van Juan Guaidó, de marginale rechtse politicus die door de Verenigde Staten was uitgekozen om de gekozen president van Venezuela te vervangen als staatshoofd. Dit werd omschreven als democratisch, omdat de regimewisseling beloofde de neoliberale “vrije markt” in te voeren die wordt beschouwd als de essentie van Amerika’s definitie van democratie voor de wereld van vandaag.

Deze gouddiefstal was niet de eerste confiscatie. Op 14 november 1979 legde de regering Carter de banktegoeden van Iran in New York lam nadat de Sjah ten val was gebracht. Door deze maatregel kon Iran zijn buitenlandse schulden niet meer betalen, waardoor het in gebreke bleef. Dat werd beschouwd als een uitzonderlijke eenmalige actie wat alle andere financiële markten betreft. Maar nu de Verenigde Staten de zelfbenoemde “uitzonderlijke natie” zijn, worden dergelijke confiscaties een nieuwe norm in de Amerikaanse diplomatie. Niemand weet nog wat er gebeurd is met de goudreserves van Libië die Muammar Gadafi had willen gebruiken om een Afrikaans alternatief voor de dollar te steunen. En het goud en andere reserves van Afghanistan werden door Washington gewoon meegenomen als betaling voor de kosten van het “bevrijden” van dat land van Russische controle door de Taliban te steunen. Maar toen de regering Biden en haar NAVO-bondgenoten in maart 2022 een veel grotere greep deden naar zo’n $300 miljard aan Russische buitenlandse bankreserves en valuta, werd een radicaal nieuw tijdperk in de dollar-diplomatie officieel. Elk land dat een beleid voert dat niet in het belang van de Amerikaanse regering wordt geacht, loopt het risico dat de Amerikaanse autoriteiten beslag leggen op zijn buitenlandse reserves in Amerikaanse banken of waardepapieren.

Dit was een rode vlag die landen ertoe bracht te vrezen hun handel, spaargelden en buitenlandse schuld in dollars te laten luiden, en te vermijden bankdeposito’s en effecten in dollars of euro’s als betaalmiddel te gebruiken. Door andere landen ertoe aan te zetten na te denken over hoe zij zich kunnen bevrijden van het op de VS gerichte wereldhandels- en monetaire systeem dat in 1945 werd ingesteld met het IMF, de Wereldbank en later de Wereldhandelsorganisatie, hebben de Amerikaanse confiscaties het einde versneld van de Amerikaanse dollarstandaard die de wereldfinanciën beheerste sinds de Verenigde Staten in 1971 van het goud af stapten.[3]

Sinds in augustus 1971 een einde kwam aan de convertibiliteit van de dollar in goud, heeft de dollarisering van de wereldhandel en van investeringen andere landen ertoe gebracht het grootste deel van hun nieuwe internationale monetaire reserves aan te houden in Amerikaans schatkistpapier en bankdeposito’s. Zoals reeds opgemerkt, stelt dit de Verenigde Staten in staat beslag te leggen op buitenlandse bankdeposito’s en obligaties die in Amerikaanse dollars luiden.

Het belangrijkste is dat de Verenigde Staten naar believen en onbeperkt schuldbewijzen in dollars kunnen creëren en uitgeven in de wereldeconomie. Het hoeft geen internationale koopkracht te verdienen door een handelsoverschot te hebben, zoals andere landen moeten doen. De Amerikaanse schatkist kan gewoon elektronisch dollars drukken om zijn buitenlandse militaire uitgaven en aankopen van buitenlandse grondstoffen en bedrijven te financieren. En omdat zij het “uitzonderlijke land” zijn, hoeven zij deze schulden niet te betalen – waarvan wordt erkend dat zij veel te groot zijn om te worden betaald. Buitenlandse dollarbezit is gratis Amerikaans krediet aan de Verenigde Staten, dat niet terugbetaald hoeft te worden, net zo min als de papieren dollars in onze portemonnee geacht worden afbetaald te worden (door ze uit de roulatie te nemen). Wat zo zelfdestructief lijkt aan Amerika’s economische sancties en confiscaties van Russische en andere buitenlandse reserves is dat zij de teloorgang van deze free ride versnellen.

Terugslag als gevolg van het isoleren van hun economische en monetaire systemen door de VS/NAVO

Het is moeilijk in te zien hoe het verdrijven van landen uit de economische invloedssfeer van de VS de nationale belangen van de VS op lange termijn dient. Het verdelen van de wereld in twee monetaire blokken zal de Dollar Diplomatie beperken tot haar NAVO-bondgenoten en satellieten.

De terugslag die zich nu ontvouwt in het kielzog van de Amerikaanse diplomatie begint met haar anti-Rusland beleid. Verwacht werd dat het opleggen van handels- en monetaire sancties de Russische consumenten en bedrijven zou verhinderen de VS/NAVO-invoer te kopen waaraan zij gewend waren geraakt. Het in beslag nemen van de Russische deviezenreserves zou de roebel doen instorten en “in puin doen veranderen”, zoals president Biden beloofde. Het opleggen van sancties tegen de invoer van Russische olie en gas naar Europa had Rusland exportinkomsten moeten ontnemen, waardoor de roebel zou instorten en de invoerprijzen (en dus de kosten van levensonderhoud) voor het Russische publiek zouden stijgen. In plaats daarvan heeft het blokkeren van de Russische export geleid tot een wereldwijde prijsinflatie voor olie en gas, waardoor de Russische exportinkomsten sterk zijn gestegen. Het land exporteerde minder gas maar verdiende meer – en omdat dollars en euro’s geblokkeerd waren, eiste Rusland betaling voor zijn export in roebels. De wisselkoers steeg in plaats van in te storten, waardoor Rusland zijn rentetarieven kon verlagen.

Rusland ertoe aanzetten zijn soldaten naar Oost-Oekraïne te sturen om de Russischtaligen te verdedigen die in Luhansk en Donetsk worden aangevallen, samen met de verwachte gevolgen van de daaruit voortvloeiende westerse sancties, moest de Russische kiezers ertoe aanzetten aan te dringen op een regimeverandering. Maar zoals bijna altijd gebeurt wanneer een land of een etnische groep wordt aangevallen, waren de Russen ontzet over de Oekraïense haat tegen Russischtaligen en de Russische cultuur, en over de russofobie van het Westen. Het effect van de westerse landen die muziek van Russische componisten en Russische romans uit bibliotheken verbannen – met als hoogtepunt het feit dat Engeland Russische tennissers uit het Wimbledon-toernooi verbood – was dat de Russen zich aangevallen voelden, alleen al omdat ze Russisch waren. Zij schaarden zich rond president Poetin.

De handelssancties van de NAVO hebben de Russische landbouw en industrie geholpen om meer zelfvoorzienend te worden door Rusland te verplichten te investeren in importvervanging. Een bekend succes van de landbouw was de ontwikkeling van een eigen kaasproductie ter vervanging van die van Litouwen en andere Europese leveranciers. Zijn automobiel- en andere industriële productie wordt gedwongen over te schakelen van Duitse en andere Europese merken naar zijn eigen en Chinese producenten. Het resultaat is een verlies van markten voor westerse exporteurs.

Op het gebied van de financiële diensten heeft de uitsluiting van Rusland van het SWIFT-bankclearingsysteem door de NAVO niet de verwachte chaos in het betalingsverkeer teweeggebracht. De dreiging was al zo lang zo luid dat Rusland en China ruimschoots de tijd hadden om hun eigen betalingssysteem te ontwikkelen. Dit verschafte hun een van de voorwaarden voor hun plannen om hun economieën af te splitsen van die van het VS/NAVO Westen.

Zoals is gebleken, brengen de handels- en monetaire sancties tegen Rusland de zwaarste kosten voor West-Europa met zich mee en zullen zij zich waarschijnlijk uitbreiden tot het Zuiden, waardoor deze landen zich gaan afvragen of zij er economisch belang bij hebben zich aan te sluiten bij de confronterende dollar-diplomatie van de VS. De ontwrichting wordt het sterkst gevoeld in Duitsland, waar veel bedrijven hun deuren moeten sluiten als gevolg van tekorten aan gas en andere grondstoffen. De weigering van Duitsland om toestemming te verlenen voor de in gebruik name van de North Stream 2 pijpleiding heeft de energiecrisis in Duitsland veroorzaakt. Dit heeft de vraag doen rijzen hoe lang de Duitse politieke partijen ondergeschikt kunnen blijven aan het NAVO-beleid van de Koude Oorlog, ten koste van de Duitse industrie en de gezinnen, die geconfronteerd worden met sterke stijgingen van de verwarmings- en elektriciteitskosten.

Hoe langer het duurt om de handel met Rusland te herstellen, hoe meer de Europese economieën en de burgers in het algemeen daarvan te lijden zullen hebben en hoe verder de wisselkoers van de euro zal dalen, waardoor de inflatie in alle lidstaten zal worden aangewakkerd. De Europese NAVO-landen verliezen niet alleen hun exportmarkten, maar ook hun investeringsmogelijkheden om te profiteren van de veel snellere groei van de Euraziatische landen, waarvan de regeringsplanning en het verzet tegen de financialisering veel productiever zijn gebleken dan het neoliberale model van de VS/NAVO.

Het is moeilijk in te zien hoe een diplomatieke strategie meer kan doen dan tijd rekken. Dat betekent leven op korte termijn, niet op lange termijn. De tijd lijkt aan de kant te staan van Rusland, China en de handels- en investeringsallianties waarover zij onderhandelen om de neoliberale westerse economische orde te vervangen.

Het uiteindelijke probleem van Amerika is zijn neoliberale post-industriële economie

Het falen en de terugslag van de Amerikaanse diplomatie zijn het gevolg van problemen die verder gaan dan de diplomatie zelf. Het onderliggende probleem is de toewijding van het Westen aan neoliberalisme, financialisering en privatisering. In plaats van overheidssubsidie voor de basislevensbehoeften van de arbeid, wordt het hele sociale leven deel gemaakt van “de markt” – een typisch Thatcher-achtige gedereguleerde “Chicago Boys”-markt waarin industrie, landbouw, huisvesting en financiering worden gedereguleerd en in toenemende mate roofzuchtig zijn, terwijl de waardering van financiële en op winst beluste activa zwaar wordt gesubsidieerd – voornamelijk de rijkdom van de rijkste Eén Procent. Inkomen wordt in toenemende mate verkregen door financiële en monopolistische rent-seeking, en fortuinen worden gemaakt door met schulden overladen “kapitaal” winsten voor aandelen, obligaties en onroerend goed.

De industriële bedrijven van de V.S. hebben zich meer gericht op het “scheppen van rijkdom” door de prijs van hun aandelen te verhogen door meer dan 90 procent van hun winst te gebruiken voor het terugkopen van aandelen en dividenduitkeringen in plaats van te investeren in nieuwe produktiefaciliteiten en het aannemen van meer arbeidskrachten. Het resultaat van tragere kapitaalinvesteringen is een ontmanteling en financiële kannibalisering van de bedrijfsindustrie om financiële winsten te produceren. En voor zover bedrijven wel arbeidskrachten in dienst nemen en nieuwe produktiefaciliteiten opzetten, gebeurt dit in het buitenland waar arbeid goedkoper is.

De meeste Aziatische arbeidskrachten kunnen het zich veroorloven tegen lagere lonen te werken omdat zij veel lagere huisvestingskosten hebben en geen studieschuld hoeven te betalen. Gezondheidszorg is een publiek recht, geen gefinancierde markttransactie, en pensioenen worden niet vooraf betaald door loontrekkenden en werkgevers, maar zijn publiek. Met name in China wil men voorkomen dat de rentenierssector Financiën, Verzekeringen en Onroerend Goed (FIRE) een lastige overhead wordt waarvan de economische belangen afwijken van die van een socialistische regering.

China beschouwt geld en bankieren als een openbare nutsvoorziening, die moet worden gecreëerd, uitgegeven en uitgeleend voor doeleinden die de produktiviteit en de levensstandaard helpen verhogen (en in toenemende mate voor het behoud van het milieu). China verwerpt het door de VS gesteunde neoliberale model dat door het IMF, de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie wordt opgelegd.

De breuk in de wereldeconomie gaat veel verder dan het conflict tussen de NAVO en Rusland in Oekraïne. Toen de regering-Biden begin 2021 aantrad, hadden Rusland en China al gesproken over de noodzaak om hun buitenlandse handel en investeringen te de-dollariseren en daarbij hun eigen valuta te gebruiken.[4] Dat houdt de enorme sprong in het organiseren van een nieuwe instelling voor het verrekenen van betalingen in. De planning was nog niet verder gevorderd dan de grote lijnen van hoe zo’n systeem zou werken, maar de inbeslagname van de buitenlandse reserves van Rusland door de VS heeft die planning urgent gemaakt, te beginnen met een BRICS-plus bank. Een Euraziatisch alternatief voor het IMF zal het IMF niet langer in staat stellen neoliberale bezuinigingsvoorwaarden op te leggen om landen te dwingen minder te betalen aan arbeid en voorrang te geven aan het betalen van hun buitenlandse crediteuren boven het voeden van zichzelf en het ontwikkelen van hun eigen economieën. In plaats van dat nieuwe internationale kredieten hoofdzakelijk worden verstrekt om dollarschulden te betalen, zullen zij deel uitmaken van een proces van nieuwe wederzijdse investeringen in basisinfrastructuur, bedoeld om de economische groei en de levensstandaard te versnellen. Andere instellingen worden ontworpen naarmate China, Rusland, Iran, India en hun toekomstige bondgenoten een kritieke massa vormen die groot genoeg is om “het alleen te doen”, gebaseerd op hun eigen minerale rijkdommen en productiecapaciteit.

Het basisbeleid van de VS bestond erin te dreigen landen te destabiliseren en misschien te bombarderen tot zij ermee instemden een neoliberaal beleid te voeren en hun openbare ruimte te privatiseren. Maar Rusland, China en Iran aanpakken is van een veel grotere orde van grootte. De NAVO heeft zichzelf ontwapend van het vermogen om conventionele oorlogsvoering te voeren door haar wapenvoorraad – toegegeven, die is grotendeels verouderd – af te staan om in Oekraïne te worden verslonden. Hoe dan ook, geen enkele democratie in de wereld van vandaag kan een militaire dienstplicht opleggen om een conventionele landoorlog te voeren tegen een belangrijke tegenstander. De protesten tegen de oorlog in Vietnam aan het eind van de jaren zestig maakten een einde aan de dienstplicht van het Amerikaanse leger, en de enige manier om een land echt te veroveren is het te bezetten door middel van een oorlogsvoering over land. Deze logica impliceert ook dat Rusland net zo min in staat is West-Europa binnen te vallen als dat de NAVO-landen in staat zijn dienstplichtigen te sturen om tegen Rusland te vechten.

Dat betekent dat de Westerse democratieën slechts één soort oorlog kunnen voeren: een atoomoorlog – of tenminste bombardementen op afstand, zoals in Afghanistan en het Nabije Oosten, zonder dat daarvoor Westerse mankracht nodig is. Dit is helemaal geen diplomatie. Het is slechts het spelen van de rol van sloper. Maar dat is de enige tactiek die de Verenigde Staten en de NAVO Europa nog ter beschikking staat. Het lijkt opvallend veel op de dynamiek van de Griekse tragedie, waar macht leidt tot overmoed die anderen schaadt en daarom uiteindelijk asociaal – en zelfvernietigend is.

Hoe kunnen de Verenigde Staten dan hun wereldheerschappij handhaven? Het land is gedesïndustrialiseerd en heeft buitenlandse staatsschulden opgebouwd die op geen enkele manier meer kunnen worden afbetaald. Intussen eisen de Amerikaanse banken en obligatiehouders dat het Zuiden en andere landen hun buitenlandse dollarobligaties betalen, terwijl zij geconfronteerd worden met hun eigen handelscrisis als gevolg van de snel stijgende energie- en voedselprijzen door Amerika’s anti-Russische en anti-Chinese strijdlust. Deze dubbele standaard is een fundamentele interne tegenstrijdigheid die de kern raakt van het huidige neoliberale westerse wereldbeeld.

  1. “Foreign Minister Sergey Lavrov’s interview with RT television, Sputnik agency and Rossiya Segodnya International Information Agency, Moscow, July 20, 2022,” Russian Foreign Affairs Ministry, July 20, 2022. https://mid.ru/en/foreign_policy/news/1822901/. From Johnson’s Russia List, July 21, 2022, #5. 
  2. International Maritime Organization, “Maritime Security and Safety in the Black Sea and Sea of Azov,” https://www.imo.org/en/MediaCentre/HotTopics/Pages/MaritimeSecurityandSafetyintheBlackSeaandSeaofAzov.aspx. See Yves Smith, Some Implications of the UN’s Ukraine Grain and Russia Fertilizer/Food Agreements,” Naked Capitalism, July 25, 2022, and Lavrov’s July 24 speech to the Arab League. 
  3. My Super ImperialismThe Economic Strategy of American Empire (3rd ed., 2021) describes how the Treasury-bill standard has provided America with a free ride and enabled it to run balance-of-payments deficits without constraint, including the costs of its overseas military spending. 
  4. Radhika Desai and Michael Hudson (2021), “Beyond Dollar Creditocracy: A Geopolitical Economy,” Valdai Club Paper No. 116. Moscow: Valdai Club, 7 July, reprinted in Real World Economic Review (97), https://rwer.wordpress.com/2021/09/23. 

Help ons de censuur van BIG-TECH te omzeilen en volg ons op Telegram:

Telegram: t.me/dissidenteen

Meld je aan voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief, 10.000 gingen je al voor:


De komende wereldwijde breuk, terwijl economische systemen botsen

0 0 stemmen
Artikelbeoordeling
Abonneer
Laat het weten als er
guest

2 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties
Angie
Angie
3 maanden geleden

Amerika wordt bestuurd door psychopaten, verraders & imbecielen. Totdat er een grote zuivering heeft plaatsgevonden, mag het land van mij in mekaar donderen. Pas dan zal het volk in opstand komen en een beter Amerika op de puinhopen weer opbouwen. Oh enne.. Tribunalen en executies, graag!

Marc
Marc
3 maanden geleden
Antwoord aan  Angie

Niet alleen Amerika,de hele “westerse” wereld wordt geleid door incapabel spul, de US, EU, Australië, Canada, Nieuw Zeeland, toevallig allemaal ge:infiltreerd door WEF, Bilderberg en aan de leiband van “westerse” centrale banken lopend.
De crisissen en chaos is door deze “leiders” bewust in gang gezet.
Zolang het cognitief-dissonante deel van de bevolking in hun ontkenning blijft zitten, zal de afbraak verder gaan en hoe verder het gaat met de afbraak, hoe groter de klap zal worden voor de wegkijkers.